[ مقدمه ناشر ] بسم اللّه الرحمن الرحيم ما قال فينا قائل بيت شعر حتى يؤيّد بروح القدس ( الامام الصادق ( ع ) ) شعر پديده‌اى هنرى است كه با عواطف و احساسات و تخيّلات آدمى رابطه‌اى مستقيم و ناگسستنى دارد ؛ و اگر در خدمت تعالى انسان و تهذيب نفس آدمى قرار گيرد ، بسيارى از خواستهاى معنوى او را به كمال مطلوب تواند رساند . و از همين جاست كه رسول اكرم صلى اللّه عليه و آله شعرى را كه در خدمت اهداف اسلامى بود ، مىستود و مىفرمود : انّ من الشعر لحكمة ، و ان من البيان لسحرا « 1 » و بدين ترتيب احساسات و عواطف انسانى را نيز ، همچون افكار ، هدايت مىنمود و در مسيرى صحيح به فعاليّت وامىداشت . مىدانيم كه شاعر با توجه به نمايه‌ها و مصاديق عقيدتى ، محيطى و اجتماعى خود به سرودن شعر مىپردازد . پس از ظهور دين مبين اسلام و گسترش آن در ايران ، و به دنبال پيدايش زبان فارسى درى و تأثير قرآن مجيد و احاديث نبوى و پيدايش شخصيّتهاى ممتاز دينى - اجتماعى ، هر چند كه عدّه‌اى از شاعران فارسى زبان ، بنا به دلايلى ، سروده‌هاى خويش را همچون طبلى پرآوازه و ميان‌تهى در خدمت حكام بيدادگر قرار دادند ؛ اما كم نيستند شاعرانى كه شعر خود را با مفاهيم اسلامى در آميختند ، به اين نيّت كه حقايق و معارف الهى را با صبغهء هنرى عرضه كنند . در كنار اين دسته از شاعران ، سواى قرآن كريم و احاديث نبوى ، شخصيتهاى ارجمند ، پاكباز و اسوهء حسنه نيز ، به عنوان مصاديق تعليمات اسلامى قرار داشته‌اند ؛ بدين جهت از اين گونه مظاهر عينى به صورتهاى زير استفاده برده‌اند : 1 - بسيارى از نكته‌هاى مربوط به شخصيتهاى ياد شده را به عنوان نمايه

--> ( 1 ) - الغدير ج 2 ص 9 ، به نقل از مسند احمد و صحيح بخارى و سنن دارمى .